به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «چهاربهاران»؛ تغذیه با شیر مادر، ارزشمندترین هدیهای است که خداوند به نوزادان بخشیده و نقشی حیاتی در کاهش مرگومیر و بیماریهای عفونی ایفا میکند. این ماده مغذی به دلیل داشتن ترکیبات پیچیده، به عنوان نخستین سد دفاعی کودک محسوب میشود.
آگاهیبخشی به خانوادهها درباره مزایای بیشمار این نعمت الهی و راهکارهای تداوم آن برای مادران شاغل، ضرورتی است که نباید از آن غافل شد. در این راستا با فرید سینایی، متخصص نوزادان و کودکان به گفتگو پرداخته شده است..
هدف از برگزاری هفته جهانی شیر مادر چیست و چرا اهمیت این موضوع باید برای همه خانوادهها برجسته شود؟
هدف اصلی ما در این هفته، افزایش آگاهی خانوادهها، نسبت به اهمیت تغذیه با شیر مادر است. باید بدانید که خداوند متعال ارزشمندترین، موثرترین و در عین حال کمهزینهترین هدیه را به نوزاد بخشیده است.
شیر مادر تنها یک «غذا» نیست؛ بلکه یک بافت زنده است. برخلاف تصور عمومی، شیر مادر حاوی ترکیبی پیچیده از انواع آنتیبیوتیکها، آنزیمها، الیگوساکاریدها و میکروبیومهای مفید است که هم برای نوزاد و هم برای مادر فواید بیشماری دارد.
آیا امکان جایگزینی آنها با شیر مادر وجود دارد؟
خیر، هرگز. اگرچه بهترین کارخانههای شیر خشک در جهان تلاش میکنند ترکیبات مشابهی بسازند، اما هنوز هیچکس نتوانسته است ۱۰۰ درصد به ترکیب شیر مادر نزدیک شود.
دلیل علمی آن ساده است؛ ترکیب شیر مادر «ثابت» نیست، شیر مادر بر اساس سن نوزاد و حتی بر اساس روز، تغییر میکند تا دقیقاً با نیازهای لحظهای کودک مطابقت داشته باشد.
در مقابل، شیر خشک یک ترکیب ثابت است. علاوه بر این، شیر مادر نیازی به آمادهسازی یا گرم کردن ندارد و تغذیه با شیر مادر، ریسک بیماریهایی مثل عفونتهای گوش، عفونتهای تنفسی، میزان بستری شدن در بیمارستان و حتی مرگ ناگهانی نوزادان را کاهش میدهد.
به نظر شما چطور میتوانیم آمار تغذیه نوزادان با شیرمادر را بهبود ببخشیم؟
ما باید آگاهیرسانی کنیم. بسیاری از مشکلات از "باورهای غلط" ناشی میشود. مثلاً بسیاری از مادران با این شکایت به پزشک مراجعه میکنند که نوزاد کرسنه است و با شیر مادر کم است، در حالی که مشکل معمولاً از کمبود شیر نیست، بلکه از تکنیک اشتباه شیردهی است؛ یا حالت گرفتن کودک حین شیردهر درست نیست یا مدت زمان شیردهی برای دریافت مواد مغذی کافی نیست.
در مورد تکنیک صحیح شیردهی، نکته کلیدی که مادران باید بدانند چیست؟
اولین و مهمترین نکته، تغذیه در ساعت اول تولد است. اگر از نظر تنفسی مانعی نباشد، باید بلافاصله تماس پوست با پوست انجام شود. اولین شیر که به نام «کلستروم» یا شیر آغوز شناخته میشود، در واقع اولین واکسن نوزاد است.
نکته بسیار حیاتی دیگر این است که نباید فقط به بخش اول شیر که بیشتر آب است بسنده کرد. بسیاری از مادران ۵ دقیقه شیر میدهند و بعد سینه را عوض میکنند؛ این اشتباه است. مادر باید حداقل ۱۵ دقیقه از هر سینه به تناوب به نوزاد شیر دهد تا نوزاد حتماً به بخش حاوی پروتئین و چربی شیر برسد و فقط با رفع تشنگی (شیر آبکی) به تغذیه اکتفا نکند.
بسیاری از مادران نگران گرسنگی نوزاد هستند، چگونه میتوان تشخیص داد که آیا شیر کافی است یا خیر؟
گریه نوزاد همیشه به معنای گرسنگی نیست. گاهی ممکن است مادر برای جلوگیری از گریه مدام به نوزاد شیر بخوراند و شاهد استفراق نوزاد باشدکه این استفراق ممکن است ناشی از «پرخورانی» (Overfeeding) باشد؛ یعنی حجم شیر دریافتی از ظرفیت معده نوزاد بیشتر شده است.
برای تشخیص کافی بودن شیر، دو معیار اصلی داریم؛اگر نوزاد در روز ۵ تا ۶ بار ادرار میکند، نشاندهنده کافی بودن شیر است؛ همچنین نوزاد باید روزانه بین ۲۵ تا ۳۰ گرم افزایش وزن داشته باشد، اگر دو مورد فوق وجود داشته باشد هیچ مشکلی و کمبودی در شیر مادر نیست.
در مورد مادران شاغل که چالش اصلی آنها حضور در محیط کار است، چه توصیهای در زمینه تغذیه نوزاد با شیر مادر دارید؟
برای مادران کارمند، دو نکته وجود دارد: اول از نظر قانونی، طبق قانون کار، مادران دارای حق مرخصی برای شیردهی هستند و میتوانند در فواصل زمانی مشخص برای این کار مرخص شوند.
دوم، اگر فرصت شیردهی مستقیم ندارید، میتوانید شیر خود را دوشیده و نگهداری کنید. شیر مادر بسیار منعطف است و در دمای اتاق ۶ ساعت، در یخچال تا ۲۴ ساعت و در فریزر تا یک هفته قابل نگهداری است. این راهکارها به مادران کمک میکند حتی در محیط کار هم به این فرآیند حیاتی ادامه دهند.
انتهای خبر/