به گزارش خبرگزاری
چهاربهاران، چابهار، این نگین درخشان جنوب، با سرعت چشمگیری در حال توسعه است. اما این رشد سریع، چالشهای خاص خود را به همراه دارد. از جمله این چالشها، مدیریت خدمات شهری و به ویژه مسئله پسماند است که با توجه به افزایش جمعیت و حجم زبالههای تولیدی، اهمیت ویژهای پیدا میکند. در این میان، شهرداری چابهار با تلاشهای بیوقفه سعی دارد تا با ارائه خدمات نوین و بهرهگیری از ظرفیتهای مردمی، این چالشها را به فرصتهایی برای توسعه پایدار تبدیل کند.
در گفتوگویی صمیمانه با آقای اسلامی، معاونت محترم خدمات شهری شهرداری چابهار، به بررسی دقیقتر اقدامات، چالشها و برنامههای آتی این سازمان در حوزه خدمات شهری پرداختیم. از طرحهای نوین جمعآوری پسماند از مبدأ گرفته تا زیباسازی منظر شهری و توسعه فضاهای سبز، شهرداری چابهار با رویکردی جامع و نوآورانه به دنبال ارتقای کیفیت زندگی شهروندان است. این مصاحبه، دریچهای است به سوی تلاشهای بیوقفه و دیدگاههای روشن مسئولان شهری برای داشتن چابهاری آبادتر و زیباتر.
شهرداری چابهار چه فعالیتهایی را در حوزه خدمات شهری پوشش میدهد؟
خدمات شهری در واقع هر آن چیزی است که مردم هر روز با آن سر و کار دارند. عمده فعالیتهای ما برمیگردد به حوزههایی مانند سیما و منظر شهری، فضای سبز، رنگآمیزی و زیباسازی، روشنایی پارکها و بوستانها، خود آرامستانها، حمل و نقل عمومی و دیگر فعالیتهایی که در مجموعه شهرداری تعریف شدهاند و باید به آنها بپردازیم.
چابهار شهری در حال رشد است و با پدیده مهاجرت نیز روبرو است. این افزایش جمعیت چه چالشهایی را برای حوزه خدمات شهری ایجاد کرده است؟
بله، چابهار شهری رو به رشد با جمعیتی مهاجر است که گاهی از حاشیه شهر برای تامین نیازهایشان به مرکز مراجعه میکنند. طبق آخرین سرشماری رسمی سال ۱۳۹۵، جمعیت چابهار ۱۰۶ هزار نفر بود. ما قبول داریم که این رقم اکنون بیشتر شده، اما استناد ما به همان آمار است. یکی از بزرگترین چالشهای ما، مدیریت پسماند بود. در سال ۱۴۰۲، ما با شرکتی که کار مدیریت پسماند را خارج از استان انجام میداد، وارد مذاکره شدیم. شهردار محترم و شورای شهر، پس از نظرسنجیهایی که انجام شد، به این نتیجه رسیدند که دغدغه اصلی شهروندان، سیما و منظر و به ویژه جمعآوری زباله است. ما هم این موضوع را به عنوان یکی از اولویتهای اصلی در حوزه خدمات شهری پذیرفتیم.
اشاره کردید به چالش مدیریت پسماند. میزان تولید زباله در چابهار چقدر است و آیا این میزان نگرانکننده است؟
متاسفانه بله، میزان تولید پسماند واقعاً تعجببرانگیز است. با استناد به همان آمار سرشماری سال ۱۳۹۵ و جمعیت ۱۰۶ هزار نفری، میزان تولید پسماند روزانه در چابهار ۱۶۲ تن است! این رقم بسیار بالا نشان میدهد که ما در رفتارهای شهروندیمان فاصله زیادی داریم. قاعدتاً تولید پسماند به ازای هر نفر باید زیر ۴۰۰ گرم باشد، در حالی که آمار ما نشان میدهد این رقم بالای یک و نیم کیلوگرم است. این یک عدد درشت است که نیاز به تجدید نظر جدی در رفتار شهروندی دارد.
برای رفع این چالش بزرگ، شهرداری چه برنامههایی را در دستور کار قرار داده است؟
پس از بررسیها و توزیع پرسشنامه بین شهروندان که اولویت اولشان مدیریت زباله بود، با مجوز شورای شهر یک فراخوان مناقصه برای شرکتهای مدیریت پسماند برگزار کردیم. خوشبختانه یک شرکت برنده شد و گام نخست آنها آموزش چهره به چهره بود. الان تیمی مشخص شده که خانه به خانه پرسشنامه پر میکنند و مردم را آموزش میدهند که در چه ساعتی زباله را دم در بگذارند تا ما بتوانیم "جمعآوری از مبدا" را اجرا کنیم، نه تفکیک از مبدا.
"جمعآوری از مبدا" دقیقا چه معنایی دارد و در کدام محلات شهر آغاز شده است؟
"جمعآوری از مبدا" یعنی زباله در ساعت مشخصی توسط شهروندان در جلوی درب منازل قرار گیرد تا ماشینهای جمعآوری ما آن را بردارند. خوشبختانه از ۸ محله شهر چابهار، ما ۵ محله را تحت پوشش این طرح قرار دادهایم. این محلات شامل اسلامآباد، هیرمند آمون، گلشهر، جدول سیدآباد و بنیاد علوی هستند. کار جمعآوری در این محلات شبها و با صدای ملودی ماشینهای جمعآوری که ساعت ۸ شب پخش میشود، انجام میگیرد. این زمانبندی عمدتاً با نظر شهروندان انتخاب شده است. من فکر میکنم این یکی از بزرگترین اتفاقات در حوزه مدیریت پسماند چابهار است.
این طرح چه مزایایی دارد و چشمانداز شما برای آن چیست؟
هنوز زمان نیاز است تا این طرح کاملاً برای مردم جا بیفتد، اما همین که ما استارت آن را زدهایم و خودمان را مکلف و متعهد به آن میدانیم، بسیار مهم است. این کار باعث میشود پاکبانان ما در طول روز فراغ بال بیشتری برای جاروکشی و نظافت شهر داشته باشند و جمعآوری زباله در شب صورت گیرد. این اتفاق در شهرهای بزرگ و پیشرفته کشور رایج است. اگر این حرکت تداوم داشته باشد، فکر میکنم خیلی زودتر از آنچه تصور میکنیم، به شاخصهای شهریمان در حوزه مدیریت پسماند خواهیم رسید. البته این امر نیاز به آموزش مستمر دارد.
برای تفکیک زباله از مبدا و تشویق شهروندان، چه اقداماتی انجام شده است؟
در گام دوم مدیریت پسماند، ما ۷ ایستگاه خرید پسماند خشک را در نقاط مختلف شهر جانمایی کردیم. متاسفانه استقبال به آن صورت که انتظار داشتیم، نبود. اما اکنون امیدواریم با بازگشایی مدارس و نشستی که با مجموعه آموزش و پرورش خواهیم داشت، یک برنامهریزی مدون داشته باشیم تا شهروندان بتوانند از زبالهای که تولید میکنند، جنبه اقتصادی هم ببینند. هدف ما فرهنگسازی است و قصد داریم اقلامی مانند لوازم بهداشتی و نوشتافزار را در قبال تحویل پسماند خشک به شهروندان ارائه دهیم تا رضایت آنها جلب شود و نیازهای اولیه خود را تامین کنند.
اگر شهروندی به این ایستگاهها دسترسی نداشته باشد، آیا راه دیگری برای تحویل پسماند خشک وجود دارد؟
بله، همکاران ما دو ماشین را برای این منظور تهیه کردهاند. چنانچه شهروندی دسترسی به ایستگاه پسماند خشک نداشته باشد، میتواند از طریق تماس تلفنی یا اپلیکیشنهای مشابه اسنپ، درخواست دهد تا همکاران ما برای خرید پسماند خشک به درب منزلشان مراجعه کنند. این اتفاقات در حوزه مدیریت پسماند انجام گرفته و هرچند شاید کمی کند پیش میرویم، اما چون شروع شده، قطعاً نتیجهبخش خواهد بود. ما پیمانکار را مکلف کردهایم که انشالله قبل از مهرماه، دو محله دیگر را نیز به طرح جمعآوری از مبدا اضافه کند. کار آموزش در آن محلات نیز انجام شده و تجهیز ناوگان در حال انجام است. امیدواریم در مهرماه به اهدافمان برسیم.
آقای اسلامی، بحث مشارکت شهروندی در فرهنگسازی را چگونه میبینید؟ شهرداری به تنهایی میتواند از پس این کار برآید؟
این یک چالش بسیار مهم است. من عرض کردم که کار آموزش را آغاز کردهایم، اما باید بپذیریم که شهرداری به تنهایی نمیتواند کار فرهنگسازی را انجام دهد. فرهنگسازی کاری است که یک سمت آن شهروند است و سمت دیگر، دستگاههایی هستند که متولیان فرهنگ و مجریان آن هستند. اگر مثالی بزنم، یک پاکبان عزیز ما در طول ۳۰۰ متر کوچه، نهایت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه زمان برای جمعآوری زباله دارد و باید به کوچه بعدی برود. در طول ۸ ساعت کاری، فرصت جارو زدن هم شاید کمتر باشد. این نشان میدهد که ما حتماً باید مشارکت شهروندی را داشته باشیم. در واقع، در طول ۲۴ ساعت، سهم شهرداری و پاکبان ما نهایتاً ۲۰ دقیقه است و ۲۳ ساعت و ۴۰ دقیقه سهم شهروند برای نگهداری از محیط زیست خودش است. ما حتماً باید در زمینه فرهنگسازی گام برداریم و کارهایی را انجام دهیم که شهروند خودش مراقب و نگهداریکننده محل زندگیاش باشد. موضوع فرهنگ بسیار مهم است و میتواند به ما کمک شایانی کند.
برای نهایی کردن بحث پسماند، لطفاً کمی هم در مورد "اسنپ زباله" و جنبه اقتصادی آن توضیح دهید.
بله، همانطور که عرض کردم، ما یک ماشین را برای این کار تجهیز کردیم و ماشین دوم هم اضافه شده است. شماره تماس و اپلیکیشنی در حال پیادهسازی است که شهروند بتواند از زباله خودش جنبه اقتصادی داشته باشد. در واقع، یک همکاری فرهنگی صورت بگیرد. همین تکنولوژی خرید پسماند خشک توسط همکاران اداره پسماند ما است که در قبال آن، شهروندان میتوانند کارت شارژ یا لوازم التحریر دریافت کنند. هدف اصلی ما در این طرح، ایجاد انگیزه و فرهنگسازی برای مشارکت بیشتر در تفکیک و تحویل پسماند خشک است.
